مقدمه : تیم ملی فوتبال ارمنستان نماینده فوتبال ملت ارمنستان در فوتبال بین المللی است و تحت کنترل فدراسیون فوتبال ارمنستان ، نهاد حاکم بر فوتبال در ارمنستان می باشد . پس از به دست آوردن استقلال از اتحاد جماهیر شوروی ، این تیم اولین بازی بین المللی خود را در 12 اکتبر 1992 انجام داد . تیم ملی در مرحله مقدماتی هر دوره از مسابقات بزرگ از یورو 1996 به بعد شرکت کرده است ، هرچند آنها هنوز به مراحل نهایی مسابقات راه پیدا نکرده اند . دستاوردهای اصلی این تیم کسب مقام سوم در مرحله مقدماتی یورو 2012 و صعود به لیگ ملت های 2022–23 بوده است . زمین تمرین این تیم در مرکز فنی-آکادمی فدراسیون فوتبال ارمنستان در منطقه شمالی ایروان پایتخت این کشور است و تیم مسابقات خانگی خود را در ورزشگاه جمهوری انجام می دهد.

تاریخچه :

ارمنستان در سال 1991 به یک کشور مستقل تبدیل شد و به دلیل زیر مجموعه بودن در جمهوری سوسیالیستی اتحاد جماهیر شوروی ، ارمنستان قبل از این تاریخ عضوی از تیم ملی فوتبال اتحاد جماهیر شوروی بود . فدراسیون فوتبال ارمنستان در 18 ژانویه 1992 تاسیس شد و در سال 1992 عضو فیفا و در سال 1993 عضو یوفا شد . تاریخچه تیم ملی ارمنستان در 14 اکتبر 1992 آغاز می شود ، زمانی که ارمنستان اولین بازی خود را با مولداوی انجام داد . آن دیدار با تساوی بدون گل به پایان رسید . از سال 1996 ، این تیم عضو مسابقات مقدماتی قهرمانی اروپا و جهان است . ارمنستان از سال 1994 در همه مسابقات مقدماتی قهرمانی اروپا و مقدماتی جام جهانی فوتبال شرکت کرده است.

اولین سرمربی تیم ملی ارمنستان ، ادوارد مارکاروف ، ستاره فوتبال ارمنی شوروی است . سپس بازیکن سابق ارمنی که جوایز زیادی از یوفا کسب کرده بود سرمربی این تیم شد و سپس خورن اوگانسیان بزرگ فوتبال ارمنی اتحاد جماهیر شوروی نیز سرمربی این تیم شد . بسیاری از سر مربیان اولیه تیم ملی هرگز بیش از دو سال در این تیم نماندند .

مربی اسکاتلندی یان پورترفیلد در سال 2006 سرمربی شد و شروع به هدایت تیم برای رسیدن به اولین موفقیت های خود در مرحله بین المللی کرد . تحت هدایت او ، تیم ارمنستان مجموعه ای از مسابقات عالی را با پیروزی مقابل قزاقستان 2-1 ، لهستان 1-0 و تساوی مقابل پرتغال با نتیجه 1-1 را به دست آورد که کریستیانو رونالدو را در ترکیب داشت . اما پس از آن تراژدی برای این تیم ملی رخ داد . پورترفیلد 62 ساله بر اثر سرطان درگذشت و کار آغاز شده خود را ناتمام گذاشت .

به دنبال مرگ پورترفیلد ، وردان میناسیان ، دستیار مربی به صورت موقت ، سرمربیگری را بر عهده گرفت . میناسیان در این مدت سر مربیگری ، چیزهای زیادی را که از پورترفیلد و سامول داربیانیان ، دیگر سرمربی سابق ارمنستان آموخته بود اجرا کرد . در 10 فوریه 2009 ، پس از قرعه کشی گروه تیم های دور مقدماتی یورو 2012 ، به دستور روبن هایراپتیان ، رئیس فدراسیون فوتبال ارمنستان ، میناسیان که همچنان هدایت تیم ملی ارمنستان را بر عهده داشت به صورت رسمی سرمربی این تیم شد.

در بازی های مقدماتی یورو 2012 ، تیم میناسیان در گروه B مقابل روسیه ، اسلواکی ، ایرلند ، مقدونیه و آندورا قرار گرفت . ارمنستان ، که یک تیم مهاجم و نسبتا قوی محسوب می شد ، اسلواکی را با دو نتیجه سنگین 4–0 و 3-1 شکست داد ، آندورا را در دو بازی 4–0 و 3–0 شکست داد ، با مقدونیه 2–2 مساوی کرد و آنها را در بازی برگشت شکست داد . بازی برگشت با نتیجه 4–1 تمام شد و ارمنستان در ادامه با برنده گروه 0–0 مساوی کرد .

تیم ارمنستان بیشترین گل زده گروه B را با مجموع 22 گل زده به ثبت رساند . هنریخ مخیتاریان از ارمنستان 6 گل به ثمر رساند که بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در گروه B بود . تیم ملی تقریباً داشت در بازی آخر نیز به تساوی می رسید اما در یک بازی سرنوشت ساز مقابل ایرلند با نتیجه 1 – 2 شکست خورد . ادواردو گونزالس ، داور اسپانیایی ، رومن برزوفسکی ، دروازه بان ارمنی را در دقیقه 26 به دلیل دست زدن به توپ در خارج از محوطه دروازه کارت قرمز داد .

با این حال ، تکرارهای تلوزیونی به وضوح نشان می داد که توپ به سینه او برخورد کرده و هرگز دستان او را لمس نکرده است . بازبینی ها همچنین نشان داد که سیمون کاکس مهاجم ایرلندی در واقع توپ را با دست راست لمس کرده بود . با وجود این ، داور گونزالس کاکس را مجازات نکرد . کاکس بعداً اعتراف کرد که توپ را با دست لمس کرده است . اگر خطای کاکس گرفته می شد ، به ارمنستان یک ضربه آزاد تعلق می گرفت . برزوفسکی با آرسن پطروسیان 19 ساله جایگزین شد . والری الکسانیان بعداً به طور تصادفی یک گل به خودی به ثمر رساند .

ارمنستان و ایرلند هر کدام یک گل دیگر به ثمر رساندند . فدراسیون فوتبال ارمنستان اعتراض خود را نسبت به این مسابقه اعلام کرد . گونزالس بعد از مسابقه استعفا داد . علی رغم عدم حضور در یورو 2012 ، میناسیان تیم ملی ارمنستان را به رتبه شماره 41 فیفا رساند و این تیم را در بهترین گروه تاریخ این تیم ملی در مرحله گروهی قرار داد و طولانی ترین سرمربی برجسته تیم شد . سرمربی تیم فوتبال ارمنستان ، میناسیان ، اظهار داشت که به کل تیم افتخار می کند . همه آنها در فرودگاه ارمنستان همانند قهرمانان مورد استقبال قرار گرفتند.

پس از عملکرد باورنکردنی یورو 2012 ، مقدماتی جام جهانی 2014 و یورو 2016 موفقیت آمیز نبود . تیم ارمنی در جام جهانی 2014 تقریباً در انتها ایستاد و حتی بدون برد در رقابت های انتخابی یورو 2016 آخرین تیم گروه شد . هنگامی که ارمنی ها توانستند با نتیجه 3–2 خانگی مقابل مونته نگرو به پیروزی برسند ، ارمنستان اندکی افتخار خود را حفظ کرد . پس از این ناامیدی ها ، وردان میناسیان به عنوان سرمربی ارمنستان در لیگ ملت های 2018–19 به این تیم ملی بازگشت ، اما پس از مقدونیه بازی ها را به پایان داد . بازی های این تیم از جمله شکست تحقیرآمیز 0-1 مقابل جبل الطارق بود . به دلیل این تحقیر ، میناسیان اخراج شد و آرمن گیولبوداقیانتس به عنوان مربی جدید تیم ارمنی ها منصوب شد .

ارمنی ها در مرحله مقدماتی یورو 2020 به همراه تیم های ایتالیا ، بوسنی و هرزگوین ، قهرمانان سابق اروپا یونان ، فنلاند و لیختن اشتاین در یک گروه قرار گرفتند . ارمنستان دو بازی ابتدایی را با باخت مقابل بوسنی 1-2 خارج از خانه و فنلاند 0-2 در خانه شروع کرد و خیلی زود با این روند حذف می شد . با این حال ، ارمنستان پس از این باختها ، با برد 3 بر صفر در خانه مقابل لیختن اشتاین دوباره شروع به تجدید حیات کرد و بعد از آن موفق شد یک برد تکان دهنده 3 – 2 خارج از خانه مقابل یونان ، قهرمان سابق یورو 2004 ثبت کند .

ارمنستان پس از باخت 1-3 در خانه مقابل ایتالیا با تضعیف روحیه روبرو شد ، چرا که قبل از آن با پیروزی 4-2 مقابل بوسنی و هرزگوین در همان زمین ، شوک دیگری را به هواداران خود وارد کرده بود . ارمنستان هنگامی که در زمین بازی خود مقابل یونان ، فنلاند و ایتالیا روبرو شد ، با شکست مواجه شد و ارمنستان در هر سه بازی شکست خورد و سرانجام در گروه خود به مقام پنجم رسید و از صعود به یورو 2020 باز ماند.

ارمنستان در لیگ ملت های زیر 21 سال یوفا در سال 2020 شرکت کرد و در گروه D که شامل مقدونیه شمالی و گرجستان و استونی بود به عنوان یک تیم ضعیف شناخته می شد . ارمنستان با باخت 1–2 مقابل مقدونیه شمالی خارج از خانه ، بازی های خود را آغاز کرد تا اینکه در سپتامبر 2020 با برد دلگرم کننده 2-0 مقابل استونی ، نگاه های هواداران فوتبال را به خود جلب کرد . در ماه اکتبر ، ارمنستان مجبور شد “بازی خانگی” خود را در خارج از کشور خود در لهستان به دلیل جنگ قره باغ 2020 انجام دهد و با تساوی 2-2 در مقابل گرجستان و تساوی 1-1 در مقابل استونی بسیار نا امید از صعود شد . ارمنستان از کسب شانس صعود ، هر ساله خودداری می کرد .

با این حال ، در نوامبر همان سال ، علی رغم بازی در خارج از خانه و بدون استفاده از کاپیتان هنریخ مخیتاریان ، ارمنستان موفق شد بزرگترین کامبک این کشور در تاریخ را رقم بزند و گرجستان را در تفلیس 2-1 شکست دهد . این بازی قبل از آنکه آنها مقدونی ها را مبهوت کنند انجام شده بود . این تیم در قبرس با نتیجه 1–0 مقابل مقدونیه که به یورو 2020 راه یافته بود برنده شد . این بردها صعود ارمنستان به لیگ ملت های اروپا 2022–23 را تضمین نمی کرد ، اما به این معنی بود که ارمنستان می تواند اولین کشور قفقاز باشد که بلیط پلی آف جام جهانی فوتبال را دریافت می کند.

ارمنستان در حال حاضر در مرحله مقدماتی جام جهانی 2022 شرکت می کند و در گروهی که شامل آلمان قوی ، ایسلند و مقدونیه شمالی است ضعیف به نظر می رسد . ارمنستان با پیروزی راحت 1-0 مقابل لیختن اشتاین این بازی ها را شروع کرد و سپس ایسلند را 2-0 و رومانی را 3-2 شکست داد . از مارس 2021 ، ارمنستان با 9 امتیاز در صدر گروه قرار دارد . این بدان معناست که ارمنستان ممکن است اولین کشور کاسکائو باشد که به جام جهانی صعود کرده است.

استادیوم خانگی :

ورزشگاه هرازدان از سال 1969 تا 1970 در خیابان آتن ، در مدت 18 ماه با حمایت مالی بنیاد بزرگ نفت ، کالوست گولبنکیان ، ساخته شد . مبلغ کل 5 میلیون روبل برای هرازدان اختصاص داده شده بود . نام این ورزشگاه از رودخانه هرازدان گرفته شده است. این ورزشگاه بزرگترین ورزشگاه ارمنستان است و بیش از 70 هزار صندلی دارد . افتتاح ورزشگاه در 29 نوامبر 1970 انجام شد . تیم ملی ارمنستان تا سال 2000 مسابقات خانگی را در هرازدان انجام داد . چندین باشگاه فوتبال ارمنی نیز در هرازدان بازی کرده اند .

در زمان اتحاد جماهیر شوروی ، این ورزشگاه یکی از بزرگترین ورزشگاه های اتحاد جماهیر شوروی (در بین چهار ورزشگاه برتر) و یکی از معدود ورزشگاه های دو طبقه این کشور بود . هرازدان ورزشگاه زمین فوتبال آرارات ایروان بود . این ورزشگاه اولین مسابقه رسمی فوتبال خود را در 19 مه 1971 میزبانی کرد که آرارات ایروان 3 – 0 کایرات را در مقابل 78000 تماشاگر شکست داد . ورزشگاه هرازدان میزبان آرارات ایروان برای پیروزی نهایی باشگاه در لیگ برتر شوروی 1973 و در جام اتحاد شوروی 1973 و 1975 بود .

تیم ملی فوتبال اتحاد جماهیر شوروی تنها دو مسابقه در ورزشگاه انجام داد که هر دو به 1978 باز می گردد . در آوریل همان سال ، در یک بازی دوستانه مقابل فنلاند ، اتحاد جماهیر شوروی 10-2 پیروز شد . شش ماه بعد ، در یک دیدار مقدماتی یورو 1980 یوفا ، مقابل یونان ، تیم شوروی دوباره 2–0 در این دیدار پیروز شد . مسابقه این تیم با فنلاند میزبان 12000 تماشاگر و مسابقه با یونان 40.000 داشت . سپس ظرفیت ورزشگاه از 70،000 نفر به 53849 تماشاگر تمام نفره کاهش یافت . در نیمه دوم سال 2012 ، هرازدان به طور کامل بازسازی شد تا به محل اصلی مسابقات خانگی تیم ملی تبدیل شود.

ورزشگاه جمهوری در سال 1999 بازسازی شد و از سال 2000 ، زمین اصلی ارمنستان بوده است . این ورزشگاه در سال 1953 شروع به ساخت کرد و در مدت زمان یک سال به پایان رسید . ورزشگاه جمهوری 14،968 ظرفیت دارد . در دوره اتحاد جماهیر شوروی و از سال 1953 تا 1999 ، این زمین به ورزشگاه دینامو معروف بود . این ورزشگاه در سال 1999 ، به نام قهرمان جنگ ارمنستان و نخست وزیر سابق ارمنستان ، وازگن سرکیسیان ، که در آن سال درگذشت ، به “ورزشگاه وازگن سرکیسیان” تغییر نام داد . باشگاه های محلی پیونیک و اولیس ورزشگاه جمهوری ، به عنوان زمین خانگی خود بازی می کنند . در سال 2008 ، این ورزشگاه به منظور مدرن سازی و ایجاد یک بخش VIP سطح بالا و سایر امکانات مطابق با استانداردهای یوفا تحت توسعه وسیعی قرار گرفت.

ارمنستان در سال 2008 پس از بازسازی جزئی در اوایل همان سال در هرازدان یک بازی دوستانه انجام داد . تعداد صندلی ها از 75000 به 53849 کاهش یافت . برنامه ریزی شده بود که مسابقات خانگی ارمنستان پس از بازسازی کامل در سال 2012 در این استادیوم برگزار شود. در 12 اکتبر 2012 ، ارمنستان بازی مقدماتی جام جهانی 2014 را مقابل ایتالیا در این ورزشگاه انجام داد ، اما از آن زمان تاکنون از هرازدان استفاده نکرده است . هرازدان بیشتر برای باشگاه های فوتبال ارمنستان و تعدادی دیگر از مسابقات ورزشی این کشور مورد استفاده قرار می گیرد.

جدول خلاصه نتایج تیم ملی فوتبال ارمنستان در رقابت های جام جهانیجدول خلاصه نتایج تیم ملی فوتبال ارمنستان در رقابت های مقدماتی جام جهانی
سالدورمقامبازی کردهبردتساویباختگل زدهگل خوردهبازی کردهبردتساویباختگل زدهگل خوردهمقام نهایی
 1930 to  1990در این دوره قسمتی از شوروی سابق بوده انددر این دوره قسمتی از شوروی سابق بوده اند
 1994در این دوره به بازی ها وارد نشدنددر این دوره به بازی ها وارد نشدند
 1998در این دوره از رقابت ها نتوانستند از طریق بازی های مقدماتی به رقابت های اصلی راه پیدا کنند101548174/6
  2002100557196/6
 2006122199256/7
 2010101186226/6
 20141041512135/6
 20181021710265/6
 2022هنوز مشخص نشده استپلی آف
   2026
مجموع0/86210143852122
جدول خلاصه نتایج تیم ملی فوتبال ارمنستان در رقابت های یوروجدول خلاصه نتایج تیم ملی فوتبال ارمنستان در رقابت های مقدماتی یورو
سالدورمقامبازی کردهبردتساویباختگل زدهگل خوردهبازی کردهبردتساویباختگل زدهگل خوردهمقام نهایی
 1960 to  1992در این دوره قسمتی از شوروی سابق بوده انددر این دوره قسمتی از شوروی سابق بوده اند
 1996در این دوره از رقابت ها نتوانستند از طریق بازی های مقدماتی به رقابت های اصلی راه پیدا کنند101275176/6
  2000102268155/6
 200482157164/5
  2008122374137/8
  20121052322103/6
 201680265145/5
 20201031614255/6
 2024هنوز مشخص نشده است
مجموع0/86815134065110

ترکیب نهایی :

شمارهپستنام بازیکنسن بازیکنبازی ملیگل ملیباشگاه کنونی
1GKDavid Yurchenko27 March 1986 (age 35)100 Alashkert
GKArsen Beglaryan18 February 1993 (age 28)150 Urartu
GKAnatoli Ayvazov8 June 1996 (age 25)00 Urartu
GKStanislav Buchnev17 July 1990 (age 31)00 Pyunik
3DFVarazdat Haroyan24 August 1992 (age 29)583 Cádiz
13DFKamo Hovhannisyan5 October 1992 (age 28)571 Kairat
DFHrayr Mkoyan2 September 1986 (age 34)461 Ararat
DFHovhannes Hambardzumyan4 October 1990 (age 30)424 Anorthosis Famagusta
4DFTaron Voskanyan22 February 1993 (age 28)340 Alashkert
2DFAndré Calisir13 June 1990 (age 31)170 Silkeborg
DFArman Hovhannisyan7 July 1993 (age 28)60 Pyunik
21DFDavit Terteryan17 December 1997 (age 23)10 Ararat-Armenia
MFHenrikh Mkhitaryan (Captain)21 January 1989 (age 32)8830 Roma
11MFTigran Barseghyan22 September 1993 (age 27)398 Astana
5MFArtak Grigoryan19 October 1987 (age 33)351 Alashkert
7MFKhoren Bayramyan7 January 1992 (age 29)82 Rostov
6MFWbeymar Angulo6 March 1992 (age 29)72 Ararat-Armenia
23MFVahan Bichakhchyan9 July 1999 (age 22)71 Žilina
MFSolomon Udo15 July 1995 (age 26)60 Atyrau
MFErik Vardanyan7 June 1998 (age 23)41 Pyunik
MFArshak Koryan17 June 1995 (age 26)40 Orenburg
15MFEduard Spertsyan7 June 2000 (age 21)31 Krasnodar
14MFZhirayr Shaghoyan10 April 2001 (age 20)30 Ararat-Armenia
MFDavid Davidyan14 December 1997 (age 23)00 Khimki
MFArtyom Avanesyan17 July 1999 (age 22)00 Ararat-Armenia
22FWSargis Adamyan23 May 1993 (age 28)252 1899 Hoffenheim
FWAleksandr Karapetyan23 December 1987 (age 33)226 Noah
FWIshkhan Geloyan31 August 1992 (age 29)00 Baltika