مقدمه : در این سری از مطالب تاریخچه ی باشگاه های جهان ، به سراغ تیم های لیگ برتری انگلیس یعنی حرفه ای ترین لیگ برتر حاضر در جهان و اروپا باشگاه فوتبال ولورهمپتون می رویم . این تیم ها در سراسر جهان طرفدار های زیادی دارند و دانستن مطالبی راجع به آنها و تاریخچه ی تاسیس آنها برای آنها جذاب می باشد . 6 تیم برتر انگلیسی یعنی منچستر یونایتد ، لیورپول ، منچستر سیتی ، چلسی، آرسنال و تاتنهام در بین تمام تیم های لیگ برتری طرفداران بیشتری دارند و این موجب شده تا آنها همواره در راس کانون توجهات لیگ انگلیس باشند .

در این سری از مطالب سعی خواهیم کرد هر 20 تیم لیگ برتری انگلستان را بررسی کنیم و با فراز و نشیب تاریخ آنها و داستان تاسیس آنها آشنا شویم . در این قسمت از این سری به سراغ ولورهمپتون ، یکی از قدیمی ترین و پر فراز و نشیب ترین تیم های لیگ برتر می رویم تا با تاریخچه این باشگاه آشنا شویم .

باشگاه فوتبال ولورهمپتون واندررز ، که معمولاً با نام گرگ ها شناخته می شود ، یک باشگاه حرفه ای فوتبال است که در شهر ولورهمپتون در وست میدلندز انگلستان مستقر است . این باشگاه در سنت لوک در سال 1877 ، بازی های خود را آغاز کرده و در ادامه باشگاه از سال 1889 در ورزشگاه مولینوکس بازی می کند .

از زمان صعود در سال ۲۰۱۸ در پریمیر لیگ یا همان لیگ برتر فوتبال انگلستان بازی می کند . فصل 2021-22 ، شصت و هفتمین فصل این باشگاه در کل است . این باشگاه یکی از اعضای بنیانگذار لیگ فوتبال در سال 1888 بود . این تیم در طول 26 فصل متوالی در بین سالهای 1932 تا 1965 در بالاترین سطح فوتبال بود .

این تیم سه بار قهرمان لیگ انگلیس شده است (در 1953-54 ، 1957-58 و 1958–59) که همگی تحت مربی گری استن کولیس بوده است . وولوز همچنین در پنج فصل دیگر بین فصل های 1937-1938 و 1959-60 نایب قهرمان لیگ انگلیس شد . گرگ ها چهار بار قهرمان جام حذفی شده اند که جدیدترین آنها در سال 1960 بوده و در چهار جام حذفی دیگر نیز نایب قهرمان شده اند .

این باشگاه همچنین دو بار در سال های 1974 و 1980 فاتح جام اتحادیه شده است . وولوز پس از تبدیل شدن به یکی از اولین باشگاههای بریتانیایی که در ورزشگاه خود نورافکن نصب کرد ، بین سالهای 1953 تا 1956 “بازیهای دوستانه با نور افکن” تلویزیونی را در برابر تیم های برتر خارجی ترتیب داد که در راه اندازی جام ملت های اروپا (که امروزه به عنوان لیگ قهرمانان اروپا شناخته می شود) بسیار تاثیر گذار بود .

گرگها در سال 1959-60 به مرحله یک چهارم نهایی این رقابتها و همچنین نیمه نهایی جام قهرمانان 1960-61 اروپا و فینال افتتاحیه لیگ اروپا در سال 1972 رسیدند . پس از 39 سال غیبت در رقابتهای اروپایی ، آنها در سال 2020 به مرحله یک چهارم نهایی لیگ اروپا رسیدند . کیت سنتی گرگ ها شامل پیراهن و جوراب طلایی قدیمی و شورت مشکی است . از سال 1979 ، این کیت همچنین نشان “سر گرگ” یعنی‌ نماد باشگاه را نشان می دهد . برای این باشگاه رقابت های دیرینه ای با سایر باشگاه های وست میدلندز وجود دارد که اصلی ترین آنها در دربی بلک کانتری مقابل وست برومویچ آلبیون است . این دو باشگاه در فصل 20-2021 برای اولین بار از سال 12-2011 با یکدیگر بازی کردند.

تاریخچه :

تشکیل تیم و لیگ فوتبال (1879-1893) :

مانند چندین باشگاه دیگر ، به عنوان مثال اورتون ، وولوز شروع متواضعانه ای داشت و تشکیل این تیم تحت تأثیر دو فردی از کلیسا شکل گرفت . این باشگاه در سال 1877 با نام سنت لوک ، توسط جان باینتون و جان برودی ، دو دانش آموز مدرسه کلیسای سنت لوک در بلکنهال ، تاسیس شد . این تیم اولین بازی خود را در 13 ژانویه 1877 در برابر تیم دوم استافورد رود انجام داد ، بعداً این تیم فوتبال با یک باشگاه کریکت محلی به نام بلک هال واندرز ادغام شد و در اوت 1879 وولورهمپتون واندررز را تشکیل داد . آنها در ابتدا در دو زمین در شهر بازی می کردند ولی در سال 1881 به زمین مهمتری در جاده دادلی نقل مکان کردند .

این تیم سپس اولین جام خود را در سال 1884 با بردن جام رکین ، در فصلی که در آن اولین بازی خود را انجام دادند ، بردند . این باشگاه پس از حرفه ای شدن ، نامزد یکی از دوازده عضو بنیانگذار لیگ فوتبال در سال 1888 شد که در آن در اولین دور از مسابقات لیگ فوتبال که تا به حال برگزار شده بود ، مقابل استون ویلا در 8 سپتامبر 1888 بازی کردند . آنها فصل افتتاحیه را با کسب مقام سوم به پایان رساندند و همچنین به اولین فینال جام حذفی خود رسیدند و 0-3 این بازی را به اولین برنده ی این جام یعنی پرستون نورث اند ، باختند . در پایان بازی های مقدماتی بعدی ، این باشگاه سپس به یک زمین دیگر معروف به Grounds Molineux ، نقل مکان کرد.

موفقیت در جام حذفی و سالهای جنگ جهانی :

وولوز جام حذفی را برای اولین بار در سال 1893 با نتیجه ی 1-0 مقابل اورتون برد و سومین فینال خود را در سال 1896 به دست آورد . این باشگاه دومین قهرمانی فینال جام حذفی (پیروزی 3-1 مقابل نیوکاسل یونایتد) را به در سال 1893 و 1908 ، دو سال پس از سقوط به دسته دوم به دست آورد .

پس از تلاش در طول سالهای جنگ جهانی اول برای بازیابی مجدد جایگاه خود در لیگ برتر ، باشگاه در سال 1923 سقوط بیشتری کرد و وارد دسته سوم شد ، که آنها در اولین تلاش برای صعود ، سال بعد موفق شدند . هشت سال پس از بازگشت به لیگ دسته دوم ، گرگ ها پس از بیست و شش سال دوری از لیگ برتر ، مقام برتر خود را به عنوان قهرمان دسته دوم تحت هدایت سرگرد فرانک باکلی بدست آوردند .

با داشتن باکلی ، این تیم در سالهای منتهی به جنگ جهانی دوم به عنوان یکی از تیم های باشگاهی پیشرو در انگلستان شناخته شد ، زیرا دو بار پیاپی در لیگ (1937–38 و 1938–39) نایب قهرمان لیگ شد . این تیم همچنین با رسیدن به آخرین فینال جام حذفی پیش از جنگ ، که در آن شکست سختی را مقابل پورتسموث متحمل شدند ، تاریخ خود را قوی تر ساخت . در سالهای 1937-1938 ، وولوز اولین نایب قهرمانی این باشگاه در لیگ انگلیس را به دست آورد .

این نایب قهرمانی پیروزی در آخرین بازی این تیم مقابل ساندرلند را به همراه داشت ، اما با شکست 0-1 تیم وولوز در بازی قبلی ، این تیم یک امتیاز عقب ماند . قهرمان نهایی ، آرسنال بود . یکی از مواردی که موجب شد سرگرد باکلی و تیمش توجه زیادی را در این دو فصل ، قبل از تعلیق فوتبال لیگ در طول جنگ جهانی دوم به خود جلب کنند ، اصرار باکلی بود که به بازیکنانش عصاره غده میمون تزریق شود تا استقامت آنها افزایش یابد . روشی که لیگ فوتبال آن را نپذیرفت.

هنگامی که فوتبال لیگ پس از جنگ جهانی دوم از سر گرفته شد ، وولوز باز هم در آخرین بازی در لیگ دسته اول شکست خورد . درست مانند سال 1938 ، با پیروزی در آخرین بازی آنها می توانستند عنوان قهرمانی را به دست آوردند ، اما باخت 2-1 مقابل لیورپول به این معنی بود که لیورپول قهرمان شد . این بازی آخرین بازی گرگ ها تحت هدایت استن کولیس بود ولی دوباره یک سال بعد او سرمربی باشگاه شد . در این فصل سرمربیگری کولیس ، وی پس از 41 سال وولوز را به اولین افتخار بزرگ رساند . چرا که آنها لسترسیتی را شکست دادند تا جام حذفی را فتح کنند ، و یک سال بعد ، تنها تفاضل گل مانع از قهرمانی وولوز در لیگ شد.

دوران استن کولیس (1950-1960) :

دهه 1950 تا کنون موفق ترین دوره در تاریخ باشگاه بوده است . وولوز که کاپیتانش بیلی رایت بود ، سرانجام برای اولین بار در سال 1953–54 قهرمانی لیگ را از آن خود کرد و در اواخر فصل رقیبان محلی وست برومویچ آلبیون را شکست داد . دو عنوان دیگر در سالهای متوالی (1957-58 و 1958-59) به دست آمد و وولوز با منچستریونایتد در آن دوران برای کسب عنوان تیم برتر فوتبال انگلیس رقابت می کرد .

گرگ ها هم به خاطر موفقیت های داخلی باشگاه و هم به دلیل برگزاری بازی های “دوستانه ی قوی” در برابر دیگر تیم های برتر جهان از شهرت زیادی برخوردار بودند . وولوز یکی از اولین تیم های باشگاهی در بریتانیا بود که در سال 1953 با هزینه 10000 پوند در نورپردازی سرمایه گذاری کرد . شاید مشهورترین این بازی های دوستانه باعث شد که گرگ ها تیم هونود را شکست دهند .  گرگها یکی از اولین باشگاههای بریتانیایی بودند که در لیگ قهرمانان اروپاشرکت کردند . در فصل 1957–58 ، وولوز رئال مادرید را در مجموع 5–4 (3–2 در خانه و 2–2 در مادرید) در بازیهای دوستانه شکست داد.

موفقیت در جام در دهه 60 و 70 (1960-1980):

دهه 1960 با چهارمین قهرمانی در جام حذفی آغاز شد و گرگ ها تقریباً اولین دوگانه در لیگ و جام حذفی قرن بیستم در فوتبال انگلیس را بدست آوردند . آنها در آخرین روز فصل با برد برنلی و با یک امتیاز اختلاف به عنوان قهرمانی لیگ رسیدند . علیرغم آن شروع خوب در دهه ، در دهه 1960 گرگها شروع به افول کردند . پس از پایان لیگ با عنوان نایب قهرمانی در سال 1959-60 و کسب مقام سوم لیگ فصل بعد با قهرمانی تاتنهام هاتسپور ، این تیم کم رنگ شد و کولیس پس از شانزده سال حضور در پست مربی گری در سپتامبر 1964 پس از شروع فاجعه بار اخراج شد .

اخراج کولیس مانع از سقوط این تیم در پایان فصل نشد . سقوط از بالاترین سطح فوتبال انگلیس تنها دو فصل به طول انجامید ، زیرا گرگ ها دوباره صعود کردند . آنها در سال 1967 نایب قهرمان دسته دوم شدند و به لیگ برتر رسیدند . در طول فصل در سال 1967 ، گرگ ها فصلی کوتاه را در آمریکای شمالی به عنوان بخشی از لیگ نوپای انجمن فوتبال بازی کردند که باشگاه هایی را از اروپا و آمریکای جنوبی وارد می کرد .

با بازی در نقش “گرگ های لس آنجلس” ، آنها با شکست دادن قهرمانان قبلی ، واشنگتن ویپس در آخرین بازی ، در نهایت قهرمانی را بدست آوردند . بازگشت باشگاه به بالاترین سطح انگلیسی در سال 1967 ، دوره دیگری از موفقیت نسبی را تحت هدایت بیل مک گاری به همراه داشت ، با کسب مقام چهارم در لیگ در 1971 وولوز برای کسب جام تازه تأسیس اروپا ، راهی این بازی ها شد .

در راه رسیدن به فینال لیگ اروپا ، آنها یوونتوس و فرنس واروس را شکست دادند و در مجموع 3-2 مقابل تاتنهام شکست خوردند . شکست خانگی 2-1 آنها در بازی رفت تعیین کننده بود . گرگ ها دو سال بعد ، هنگامی در فینال جام حذفی با شکست 2-1 مقابل منچسترسیتی در فینال ، مدال نقره را از آن خود کردند . علیرغم سقوط دوباره در سال 1976 ، وولوز در اولین تلاش برای صعود ، به عنوان قهرمان دسته دوم تحت هدایت سامی چونگ ، و سپس تحت هدایت جان بارنول ، به این بازی ها برگشت . جام اتحادیه 1980 ، مقابل ناتینگهام فارست در فینال بود که با برد ولورهمپتون همراه شد.

بحران مالی  (1980-1990) :

بازسازی چند میلیون پوندی ورزشگاه مولینوکس در سال 1979 قرار بود سرعت دهنده ی ورشکستگی مالی باشگاه در دهه آینده باشد . باشگاه در آخرین لحظه با کنسرسیومی که توسط بازیکن سابق درک دوگان خریداری شد ، از انحلال نجات یافت . در ابتدای این تصاحب این تیم توسط دو برادر سعودی ، محمود و محمد باتی از شرکت الاید پراپرتیز ، تأمین مالی شد که باعث صعود فوری به دسته اول تحت مربی گری گراهام هاوکینز شد ، اما کوتاهی باتی در سرمایه گذاری کافی در باشگاه خیلی زود موجب اتفاقاتی بد شد . این تیم سه بار سقوط متوالی را در لیگ های فوتبال زیر نظر مربیان مختلف تجربه کرد و همچنین تهدید انحلال دائمی باشگاه این تیم را آرام نمی گذاشت .

در سال 1986 ، در شرایطی که باشگاه مجدداً تحت کنترل خوبی بود ، شورای شهر ولورهمپتون ورزشگاه و زمین های اطراف آن را خریداری کرد و یک توسعه دهنده محلی ، بدهی های معوق باشگاه را در ازای مجوز برنامه ریزی برای توسعه زمین مجاور ورزشگاه پرداخت کرد. در فصل 1986–87 وولوز در دسته چهارم حضور داشت ، دسته ای که با هدایت سرمربی جدید گراهام ترنر و گلهای استیو بول ، که در نهایت رکورد 306 گل باشگاه را به ثمر رساند ، منجر به صعود این تیم نشد . با تکیه بر آنها اما ، این تیم در دو فصل بعدی به دو قهرمانی لیگ چهارم و سوم دست یافت و فینال جام در جام فوتبال 1988 را در ومبلی از آن خود کرد.

سال های هایوارد (1990-2007) :

طرفداری دو آتیشه ، جک هایوارد ، باشگاه را در 1990 خریداری کرد و بلافاصله بودجه توسعه زمین مولینکس ، که در آن زمان ویران شده بود ، را تامین کرد و این استادیوم به یک استادیوم مدرن تمام و کمال تبدیل شد . با پایان یافتن این کار در سال 1993 ، هیوارد سرمایه گذاری خود را به سمت تیم هدایت کرد تا این تیم به صعود به لیگ برتر تازه تاسیس برسد .

علیرغم هزینه های هنگفت ، نه گراهام تیلور و نه مارک مک گی نتوانستند این کار را انجام دهند و هر دو مربی تیم را به ترتیب در مرحله نیمه نهایی در سال 1995 و 1997 به شکست در پلی آف کشاندند . در سال 2003 بود که گرگ ها صعود کردند و وقتی شفیلد یونایتد را در فینال پلی آف با نتیجه 3 بر صفر تحت هدایت دیو جونز شکست دادند ، به غیبت 19 ساله خود نسبت به بالاترین سطح پایان دادند . اما اقامت آنها در این لیگ کوتاه مدت بود زیرا بلافاصله به مسابقات دسته یک سقوط کردند.

صعود و سقوط و زمانهای آشفته (2007-2016) :

پس از آنکه گلن هودل ، سرمربی سابق تیم ملی انگلستان نتوانست بازگشت سریع این تیم به لیگ برتر را ثبت کند ،  این تیم توسط میک مک کارتی در یک بازی غیر منتظره پلی آف ، صعود کرد . این باشگاه در سال 2007 توسط استیو مورگان از جک هیوارد خریداری شد و دو سال بعد این تیم به عنوان قهرمان لیگ دسته یک فوتبال در فصل 2008–09 به لیگ برتر بازگشت . وولوز قبل از اخراج مک کارتی در فصل 12-2011 دو فصل با موفقیت با سقوط مبارزه کرد .

در نهایت پس از سقوط در فصل سوم‌ اما ، استول سولباکن نروژی اولین سرمربی خارجی باشگاه شد اما دوره وی تنها شش ماه به طول انجامید و نتایج ضعیف ، در ژانویه 2013 موجب شد او با دین ساندرز جایگزین شود . ساندرز نتوانست تیم‌ را به صعود برساند و هم در سقوط باشگاه به لیگ دسته دو موفق بود ، سطحی که باشگاه از سال 1989 در آن بازی نکرده بود و این هم‌ موجب اخراج ساندرز شد . به دنبال آن ، کنی جکت در ماه مه 2013 در پست سرمربی مجدد منصوب شد و تیم را در اولین فصل خود به مسابقات دسته یک بازگرداند . این‌ مربی در ولورهمپتون رکوردی ثبت کرد . این‌ رکورد کسب ۱۰۳ امتیاز در طول سه فصل بوده که در این تیم بی سابقه بوده است.

بازگشت به لیگ برتر و فوتبال اروپا‌ :

در 21 جولای 2016 ، خبری مبنی بر آن که گروه سرمایه گذاری چینی فوسان اینترنشنال شرکت مادر این باشگاه را خریداری کرده است ، منتشر شد . چند روز بعد ، مدیریت جدید اعلام کرد که قرارداد کنی جکت با این باشگاه فسخ شده است و والتر زنگا ، ملی پوش سابق ایتالیایی به عنوان سرمربی منصوب شد .

زنگا پس از تنها 14 بازی لیگ اخراج شد و پل لمبرت در نوامبر 2016 جانشین او شد ، اما در پایان فصل ، لامبرت نیز اخراج شد و نونو اسپریتو سانتو ، سرمربی سابق پورتو ، جانشین او شد .

  تحت هدایت نونو ، وولوز عنوان قهرمانی 2017-18 دسته یک را کسب کرد و پس از 6 سال غیبت به لیگ برتر بازگشت . بازگشت ولورهمپتون واندررز به لیگ برتر منجر به کسب مقام هفتم در اولین فصل بازگشت خود شد که این بالاترین رتبه آنها از زمان اتمام لیگ در رتبه ششم در سال 1979-80 بود . این موقعیت همچنین آنها را وارد به لیگ اروپا کرد که اولین ورود آنها به لیگ اروپا از سال 1980-1981 بود . آنها در مرحله پلی آف ورود به لیگ اروپا در آگوست 2019 در مجموع 5–3 بر تورینو پیروز شدند و به مرحله گروهی صعود کردند ، جایی که در خانه و خارج از خانه تا دسامبر 2019 با اسلووان براتیسلاوا ، براگا و بشیکتاش‌در این گروه بازی کردند .

وولوز پس از نایب قهرمانی در مرحله گروهی و شکست اسپانیول در دور یک شانزدهم (مجموع 6-3) ، در مرحله یک هشتم نهایی المپیاکوس یونان را در دو بازی (12 مارس 2020 و 6 آگوست) شکست داد و در نتیجه به مرحله یک چهارم نهایی رسید . در مرحله یک چهارم نهایی ، که به صورت تک بازی در یک کشور بی طرف در آلمان انجام شد ، وولوز در 11 آگوست 2020 مقابل سویا 0-1 شکست خورد . گرگ ها با کسب مقام هفتم در لیگ برتر 2019-2020 ، مقام خود در لیگ برتر در فصل 2018–19 را تکرار کردند که البته آنها دو امتیاز بیشتر در فصل 2019-2020 نسبت به فصل قبل به دست آوردند .

گرگ ها فصل سختی را در فصل 2020–21 تجربه کردند ، فصلی که به دلیل همه گیری کرونا تقریباً بدون تماشاچی برگزار شد . این باشگاه ، رائول خیمنز ، مهاجم خود را به دلیل مصدومیت در پایان فصل (شکستگی جمجمه) در بازی مقابل آرسنال در 29 نوامبر 2020 از دست داد که بسیار روی عملکرد تیم تاثیر داشت . گرگ ها فصل را با 45 امتیاز در رده سیزدهم به پایان رساندند . باشگاه در 21 مه 2021 اعلام کرد که نونو اسپیریتو سانتو ، سرمربی باشگاه پس از بازی نهایی فصل مقابل منچستریونایتد در 23 مه 2021 “با رضایت متقابل” باشگاه را ترک می کند . در 9 ژوئن 2021 وولوز انتصاب برونو لاگه سرمربی سابق بنفیکا را به عنوان جانشین اسپریتو سانتو اعلام کرد.